Rok 2015 rozciął polskie certyfikaty na dwa nieporównywalne zbiory

Szymon GwóźdźFlightcore Studios

W katalogu stoi 5 632 wyróżnionych singli. 5 630 z nich, czyli 99,96 procent, dostało pierwszy certyfikat w 2015 roku albo później. Wyjątki są dwa i obydwa to fizyczne maxi-single sprzed ery streamingu: O. N. A. - RE T. R. I. P. (maxi singiel) z 1999, RIVERSIDE - 02 PANIC ROOM (SINGIEL) z 2008 roku.

Zbiór wyróżnień ZPAV zaczyna się w 1995 roku i liczy dziś 12 971 pozycji. Jeśli policzyć je wszystkie rok po roku, wychodzi wykres, który rośnie 14,5 raza między 2014 a 2024. Ten wykres opisuje jednak dwie różne rzeczy naraz i tylko jedna z nich jest muzyką.

Dwie zmiany w jednym roku, o przeciwnych kształtach

W 2015 roku z zestawienia znika jedna kategoria i pojawia się druga. Wyróżnienia dla płyt DVD gasną, wyróżnienia dla singli ruszają. Obie kolumny stoją niżej obok siebie, bo różnią się czymś więcej niż kierunkiem.

DVD schodzi ze szczytu 40 wyróżnień w 2009 roku i schodzi powoli, przez sześć kolejnych lat, coraz niżej. Single nie schodzą ani nie wchodzą stopniowo. Stoją na zerze przez cały czas, a potem w jednym roku jest ich 53, w następnym 297.

Ta różnica kształtów jest całą odpowiedzią. Rynek nie umie ruszyć z zera, bo składa się z ludzi kupujących pojedynczo. Regulamin umie, bo wchodzi w życie z konkretną datą. Kiedy seria w danych startuje pionowo, zmieniła się reguła liczenia, a nie zachowanie kupujących.

Co dokładnie się zmieniło

Single nie mogły dostać wyróżnienia, dopóki ZPAV nie dopisał ich do regulaminu. Zasady weszły 1 sierpnia 2015 roku i objęły single wydane od 1 stycznia tego samego roku, więc pierwsze wyróżnienia mogły paść dopiero w drugiej połowie 2015. Osobno opisaliśmy, co ten zapis zrobił z samym progiem diamentowym: diamentowa płyta znaczy dziś co innego.

DVD zniknęło z innego powodu i w innym tempie. Ostatnie wyróżnienie dla tego formatu w naszym zbiorze pochodzi z 2014 roku, a formatów jest w katalogu trzy: 3 576 albumów, 5 632 singli i 105 płyt DVD na 9 313 wydań łącznie.

Jedyna kolumna, którą wolno porównać przez 2015 rok

Albumy są w zbiorze od początku i były liczone tak samo przed zmianą, jak po niej. To jedyna seria, w której 2014 i 2024 znaczą to samo. Albumów wyróżniono w 2014 roku 139, a w 2024 roku 336, czyli 2,4 raza więcej.

Cały zbiór urósł w tym samym czasie 14,5 raza, z 142 na 2 058 wyróżnień. Różnicę między tymi dwiema liczbami tłumaczy zmiana tego, co ZPAV zgodził się liczyć.

Co z tego wynika dla kogoś, kto zobaczy taki wykres

Zestawienie polskich certyfikatów obejmujące rok 2015 zestawia dwa różne przyrządy pomiarowe i podaje wynik jako jedną liczbę. Sprawdzić to można w jednym ruchu: rozbić serię na formaty i zobaczyć, czy któraś kolumna startuje pionowo z zera. Jeśli startuje, ten fragment wzrostu opisuje regulamin.

Polska muzyka rzeczywiście zbiera dziś więcej wyróżnień niż dekadę temu i widać to również na samych albumach. Skala jest jednak inna niż ta, którą pokazuje suma wszystkiego.

Skąd te liczby

Wszystkie wartości policzył katalog przy budowie strony, na zbiorze 12 971 wyróżnień z lat 1995-2026. Zapytanie kontrolne: SELECT c.rok, r.format, count(*) FROM certifications c JOIN releases r ON r.release_slug=c.release_slug GROUP BY 1,2. Rok w tabeli to rok nadania wyróżnienia. Data wejścia zasad dla singli pochodzi z regulaminu ZPAV: Oficjalny regulamin ZPAV, obowiązuje od 01.08.2015 (archiwum 28.07.2016) - single w jednostkach. Pełna oś zmian regulaminowych stoi na stronie zasad wyróżnień.

Przeliczone 2026-08-25.